Travma Meselesi

 

Travma Meselesi

Bir çoğumuz hayatımızın herhangi bir noktasında bizi kökten etkileyen olaylarla karşılaşmışızdır. Bu olaylar bazen çocuklukta, bazen gençlik yıllarında, bazen de yetişkinlikte yaşanmıştır. Travmalar, insan psikolojisi ve yaşam kalitesi üzerinde büyük etkiler bırakabilir. Travmaların kökeni ya da onlarla nasıl başa çıkmak gerektiği ise sanırım kişiden kişiye değişen, kişi ile birlikte bir ömür yan yana yürüseler de kişinin gelişim gösterebilmesi ile evrilebilen bir süreç. Bu yazıyı okuyan pek çok kişide olduğu gibi benim de ufak tefek travmalarım ve 45 yıllık gelişimimde yaşadığım tecrübelerim var elbet. 

Travma, bireyin fiziksel, duygusal ya da psikolojik olarak aşırı stres ve baskı altında kaldığı, son derece zorlayıcı ve derinden sarsıcı olaylar sonucunda ortaya çıkan duygusal ve zihinsel etkilerin tamamıdır. Bu olaylar genellikle beklenmedik zamanda gelişir, kişinin güvenlik algısını derinden sarsar, korku yaratarak kişinin baş etme mekanizmalarını aşar ve büyük bir çaresizlik hissine yol açar.

Travmalar yaşadığımız koşullara, bulunduğumuz coğrafyaya ve pek tabi bulunduğumuz yaşa göre farklılıklar gösterebilir.

Çocukluk dönemi bizlerin henüz karakterinin şekillenmediği yıllar. Bazen aile içi anlaşmazlıklar, ebeveynler tarafından duygusal olarak uğratılan ihmal, erken kayıplar, güven teşkil etmeyen bir ortamda büyümek zorunda kalmak çocukluk travmalarını en çok yaratabilen faktörler arasındadır. Bu tür yaşanmışlıklar yaş büyüdükçe özgüven eksikliğinden kaygı bozukluklarına ve hatta bağlanma sorunlarına kadar pek çok probleme sebep olabilir.

Çocukluk döneminden çıkıp ilk gençlik yıllarına gelindiğinde ise ergenlik dönemi ile başlayan hormonların gelişimi, kimlik oluşturmaya çalışmak, sosyal çevre ile artan ilişkiler, akran zorbalığı, hata yapma endişesi ve ilk duygusal hayal kırıklıkları pek çoğumuzu etkilemiş olan bir süreçtir. Bu süreçte ebeveyn desteği genç birey için oldukça önemli. Bireyin anne ya da babasıyla yaşadığı itiş kakış diye de adlandırabileceğim olumsuz tecrübeler bir ömür peşinden gelebiliyor. Aşırı kontrolcü ya da ilgisiz bir ebeveyn tutumu genç insanın hem kendine güvenini azaltabilir hem de sosyal hayatında sağlıklı ilişkiler kurabilmesi için gerekli olan sınırları çizmesini zorlaştırabilir. Sınırlar her zaman önemlidir.

Aile içinden ya da ailemiz kadar yakın olan birinin kaybı da kişi üzerinde iz bırakabilen en ağır travmalardan biridir. Bu süreçte yas tutabilmek içsel dünyada kişiyi rahatlatabilen bir süreç olabiliyor. Yas süreci ve sonrasında kaybedilen kişi ile ilgili güzel hatıraları hatırlayıp gülümseyebilmek travmayı biraz dahi olsa hafifletmek için iyi bir seçim.

Bir de uzmanların, insan üzerindeki etkisinin ölümden sonraki en ağır travma olarak adlandırdığı boşanma süreci var. Boşanma süreci iyi ya da kötü biten bir ilişki olması fark etmeksizin insan üzerinde, iç benliğinde müthiş kasırga etkisi yaratabilen bir süreç. Ben şimdi ne yapacağım korkusu ile başlayan endişeler silsilesi eğer biraz gelecek umudu yaşamayan bir kişiyseniz sizi bir hortum gibi içine çekebilir. Bunun yerine şu an bulunduğunuz ana umutla bakmayı seçen biri iseniz sizi bambaşka bir yola doğru ilerletir. Tabi bu noktada çocuk faktörü de oldukça önemli ve bireyin iyileşmesinde iyi bir motivasyon etkisi. Çocuk gelecek kaygısı ve güven kaybı hislerini zihninizden süpürmenizi sağlayarak hayata yepyeni bir umutla bakmanızı kolaylaştırır.

Travmalar hayatımızı duygu durumu, yaşam kalitesinin bozulması ve ikili ilişkilerdeki güven kaybı gibi pek çok yönde etkileyebilir. Bu etkileri azaltabilmek için bence ilk önce bireyin kendisini sevmesi lazım. Kendimi suçlamak yerine kendime nazik davranıp, kişisel sınırlarımı korumak ve durumu kabul edip bir çıkış yolu bulmak bana her zaman iyi gelmiştir. Kişinin yaşadığı durumu ya da duyguyu bastırıp zihinde geri plana atması yerine kabul etmesi ve anlatabilmesi kendisini iyileştirme sürecini hızlandırır. Güvenilir bir kişi ile konuşmak, hatta mümkünse bir profesyonelden destek almak, günlük tutmak ve sanatın herhangi bir dalı ile kendini ifade edip açığa çıkarmak bu süreçte bireye oldukça yardımcı olur. Fiziksel aktivite, dengeli beslenme, bir şeye inanma hissini kendine yaşatma, kendini sevme, kendine şefkat gösterme ve bence en etkilisi olan mindfulness teknikleri ile meditasyonda kalmak kısacası kişinin kendini rahatlatıcı aktivitelerle ilgilenmesi stresin azalmasına ve zihnindeki sorunun yavaş yavaş buharlaşmasına yardımcı olur.

 

Hayat tamamen bir bakış açıcı. Bizim çizdiğimiz, bizim görmek istediğimiz, bizim anlamlar yüklediğimiz. Travmalar ise yaşadığımız ömrün kaçınılmaz bir parçası. Her bireyin iyileşme süreci farklı, aynı hızda da değil. Ama kendin için, yaşadığın bu hayat deneyimi için bir adım atmak ve kendi hikayenin kahramanı olduğunu bilmek iyileşme sürecinde kendine verebileceğin en büyük armağan.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             deniz